PERM là gì? Vì sao đây là bước “sống còn” khi xin thẻ xanh Mỹ diện lao động (EB-2, EB-3)?

Nhiều người Việt Nam muốn định cư Mỹ theo diện việc làm thường hiểu sai về PERM, cho rằng đây là visa hoặc chỉ là thủ tục đơn giản. Thực tế, PERM là chứng nhận lao động do Bộ Lao động Mỹ quản lý và là bước bắt buộc trong hầu hết hồ sơ thẻ xanh EB-2, EB-3. Nếu không được phê duyệt PERM, hồ sơ sẽ không thể tiếp tục nộp đơn I-140 lên USCIS, khiến cả kế hoạch định cư bị dừng lại. Trong bài viết này, First Consulting Group sẽ giúp quý vị hiểu đúng bản chất, quy trình và những điểm then chốt quyết định thành công.

PERM Là Gì? Hiểu Đúng Bản Chất Pháp Lý Để Tránh Sai Ngay Từ Đầu – First Consulting Group (FCG)

PERM Labor Certification Là Gì Theo Luật Di Trú Mỹ?

Tên đầy đủ của PERM là Program Electronic Review Management. Bộ Lao động Mỹ (DOL) vận hành hệ thống chứng nhận lao động điện tử này theo Đạo uật Di trú và Quốc tịch (Immigration and Nationality Act). Về bản chất, đây không phải là visa hay giấy phép lao động, mà là văn bản xác nhận kết quả kiểm tra thị trường lao động của doanh nghiệp Mỹ. Đây là văn bản xác nhận rằng người sử dụng lao động tại Mỹ đã hoàn tất đầy đủ các bước kiểm tra thị trường lao động (labor market test) và không tìm được lao động Mỹ đủ tiêu chuẩn cho vị trí cần tuyển.

Mục đích chính là bảo vệ thị trường lao động Mỹ. Chính phủ Mỹ muốn đảm bảo rằng việc tuyển dụng lao động nước ngoài không ảnh hưởng tiêu cực đến cơ hội việc làm và mức lương của người lao động Mỹ. Do đó, người sử dụng lao động phải chứng minh họ đã trả mức lương thịnh hành theo quy định (prevailing wage), thực hiện các bước tuyển dụng theo yêu cầu và vẫn không tìm được ứng viên Mỹ đáp ứng yêu cầu.

Điều quan trọng: người nộp đơn là người sử dụng lao động chứ không phải người lao động nước ngoài. Tuy nhiên, toàn bộ quá trình này phục vụ cho mục đích cuối cùng là giúp người lao động có được lời mời làm việc vĩnh viễn (permanent job offer) và tiến tới thẻ xanh Mỹ diện việc làm (employment-based green card). Nếu thiếu chứng nhận lao động Mỹ này, đơn xin thẻ xanh EB-2 hoặc EB-3 của quý vị sẽ không được xem xét.

PERM Áp Dụng Cho Ai? Diện Nào Bắt Buộc – Diện Nào Được Miễn?

Câu hỏi “Diện nào cần PERM?” được người lao động quan tâm nhiều nhất. Chương trình này bắt buộc với hai nhóm chính:

1. EB-2 PERM: dành cho người có bằng thạc sĩ trở lên hoặc bằng cử nhân kèm 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chuyên môn.
2. EB-3 PERM: dành cho lao động có tay nghề (skilled worker – người có ít nhất 2 năm đào tạo hoặc kinh nghiệm), chuyên gia (professional – người có bằng cử nhân) hoặc lao động phổ thông.

Tuy nhiên, một số diện được miễn trừ. EB-1 không cần chứng nhận lao động PERM vì đây là diện ưu tiên dành cho người có năng lực xuất chúng, giáo sư nghiên cứu nổi tiếng hoặc giám đốc điều hành đa quốc gia. Diện NIW (National Interest Waiver – miễn trừ vì lợi ích quốc gia) thuộc EB-2 cũng được miễn vì người nộp tự chứng minh công việc của họ mang lại lợi ích quốc gia cho Mỹ.

Trên thực tế, không ít hồ sơ đặt ra câu hỏi: tôi nên chọn chương trình này hay NIW? Câu trả lời phụ thuộc vào hồ sơ cá nhân. NIW exemption yêu cầu quý vị có thành tựu xuất sắc và khả năng chứng minh đóng góp cho lợi ích quốc gia Mỹ. Nếu không đáp ứng, quý vị vẫn có thể đi theo lộ trình EB-2 hoặc EB-3 với sự bảo lãnh của người sử dụng lao động (employer sponsorship).

Những Nhóm Hồ Sơ Nào Phù Hợp Với Lộ Trình Này?

Lộ trình này thường phù hợp với người đang giữ visa H-1B, du học sinh diện OPT (Optional Practical Training) sắp hết hạn, hoặc lao động tay nghề cao đang làm việc toàn thời gian tại Mỹ. Các hồ sơ skilled worker, professional, đặc biệt trong lĩnh vực IT, kỹ thuật, nhà hàng – khách sạn, thường được doanh nghiệp bảo trợ dài hạn. Việc xác định đúng nhóm đối tượng & hồ sơ giúp tránh chọn sai chiến lược định cư ngay từ đầu.

Quy Trình PERM Chuẩn DOL: Các Bước, Thời Gian & Chi Phí Thực Tế – First Consulting Group (FCG)

Bộ Lao Động Mỹ (DOL) yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện 7 bước chính trong quy trình PERM:

1. Xác định vị trí và yêu cầu công việc: người sử dụng lao động phải mô tả rõ trách nhiệm và yêu cầu tối thiểu cho vị trí cần tuyển.
2. Xin Prevailing Wage Determination (PWD): gửi đơn lên DOL để xác định mức lương thịnh hành cho vị trí đó tại khu vực làm việc. Quá trình xác định mức lương thịnh hành này thường mất khoảng 2–4 tháng. Mức lương này đảm bảo rằng việc thuê lao động nước ngoài không làm giảm tiền công của người Mỹ.
3. Tuyển dụng lao động Mỹ theo yêu cầu (recruitment process): thực hiện các bước tuyển dụng có giám sát (supervised recruitment) bao gồm đăng tin trên báo 2 ngày Chủ nhật liên tiếp, website tuyển dụng chuyên ngành, website công ty trong ít nhất 30 ngày liên tục. Doanh nghiệp phải phỏng vấn tất cả ứng viên đủ điều kiện.
4. Lập báo cáo tuyển dụng (recruitment report): ghi nhận chi tiết các ứng viên đã nộp, lý do từ chối hợp lệ và kết quả cuối cùng. Báo cáo này cực kỳ quan trọng khi DOL kiểm tra.
5. Nộp biểu mẫu ETA Form 9089: gửi đơn lên DOL thông qua hệ thống điện tử. Biểu mẫu này bao gồm thông tin về doanh nghiệp, vị trí tuyển dụng, yêu cầu công việc, kết quả tuyển dụng và thông tin người lao động nước ngoài.
6. Chờ xét duyệt hoặc audit (kiểm tra bổ sung): DOL có thể phê duyệt ngay hoặc yêu cầu kiểm tra bổ sung. Trường hợp thuận lợi, kết quả có trong 2-6 tháng. Nếu yêu cầu bổ sung thêm thông tin, thời gian kéo dài 6-12 tháng.
7. Nhận kết quả: nếu được chấp thuận, người sử dụng lao động có thể tiến hành nộp I-140 lên Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS).

Ngoài quy trình, hồ sơ chỉ được chấp thuận khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý như vị trí toàn thời gian và lâu dài, yêu cầu công việc hợp lý, và doanh nghiệp chứng minh khả năng trả lương. Quá trình tuyển dụng phải thể hiện thiện chí tuyển lao động Mỹ (good faith recruitment) và có nhu cầu kinh doanh thực sự, chính đáng (business necessity). Việc không tuân thủ các tiêu chí này là nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc kiểm tra sâu.

Một trong những băn khoăn thường gặp là làm PERM mất bao lâu. Trên thực tế, tổng thời gian xử lý trung bình dao động từ 8 đến 14 tháng. “Làm PERM tốn bao nhiêu tiền?” – chi phí gồm lệ phí nộp đơn (miễn phí cho ETA-9089), chi phí quảng cáo tuyển dụng (khoảng 2,000-5,000 USD) và phí luật sư (khoảng 5,000-10,000 USD). Người sử dụng lao động chịu toàn bộ chi phí này theo quy định.

Rủi Ro, Audit & Lộ Trình Sau PERM: Cách Tăng Tỷ Lệ Đậu Thẻ Xanh – First Consulting Group (FCG)

Những Lý Do Khiến PERM Bị Audit Hoặc Từ Chối

DOL có thể kiểm tra hoặc từ chối đơn vì nhiều lý do:

1. Lỗi trong tuyển dụng (recruitment error): không tuân thủ đầy đủ các bước quảng cáo, phỏng vấn hoặc không lưu giữ chứng từ đầy đủ.
2. Yêu cầu công việc không hợp lý (job requirements unreasonable): đặt ra điều kiện quá cao, quá cụ thể nhằm loại trừ ứng viên Mỹ. Ví dụ: yêu cầu 10 năm kinh nghiệm cho vị trí junior, hoặc yêu cầu kỹ năng không liên quan trực tiếp đến công việc.
3. Khai báo sai (material misrepresentation): cung cấp thông tin không chính xác về mức lương, trách nhiệm công việc, hoặc kết quả tuyển dụng.

“PERM có thể bị audit không?” – đúng vậy. Tỷ lệ audit khoảng 20-30%. Nếu bị audit, người sử dụng lao động phải cung cấp đầy đủ chứng từ chứng minh tính tuân thủ (compliance DOL). Thời gian xử lý kéo dài thêm nhiều tháng. Nếu bị từ chối (PERM denial), quý vị có thể nộp lại nhưng phải bắt đầu từ đầu.

Sau Khi Có PERM: Lộ Trình I-140 → Thẻ Xanh Mỹ

Khi DOL phê duyệt, người sử dụng lao động nộp đơn I-140 (PERM to I-140) lên USCIS. Đơn này xác nhận rằng người lao động nước ngoài đáp ứng yêu cầu của vị trí đã được chứng nhận. Sau khi I-140 được phê duyệt, quý vị có thể nộp I-485 (adjustment of status) nếu đang ở Mỹ hoặc thực hiện thủ tục tại Lãnh sự quán (consular processing) nếu ở nước ngoài.

“Sau khi có PERM làm gì tiếp?” – quý vị cần nộp I-140 trong vòng 180 ngày kể từ ngày DOL phê duyệt. “PERM có giữ priority date không?” – có. Ngày ưu tiên (priority date) được giữ nguyên từ lúc nộp đơn. Điều này quan trọng vì thời gian chờ thẻ xanh phụ thuộc vào ngày ưu tiên và hạn ngạch hàng năm theo từng quốc gia.

Nhiều người lo ngại liệu lộ trình này có đáng để theo đuổi không, rủi ro thực tế là gì, hoặc nếu không thành công thì có phương án thay thế nào. Đây là những câu hỏi phổ biến phản ánh hành vi tìm kiếm mang tính ra quyết định. Việc đánh giá sớm khả năng hồ sơ, so sánh với các lựa chọn khác và chuẩn bị phương án dự phòng giúp người lao động chủ động hơn, thay vì bị động khi hồ sơ gặp trở ngại.

Để giảm rủi ro và tối ưu hồ sơ:

1. Xác định rõ yêu cầu công việc: đảm bảo yêu cầu hợp lý, không quá cao hoặc quá cụ thể so với thực tế ngành nghề.
2. Tuân thủ chặt chẽ các bước tuyển dụng: ghi nhận đầy đủ mọi hoạt động quảng cáo, phỏng vấn, lưu giữ email, CV ứng viên.
3. Chuẩn bị sẵn sàng cho kiểm tra (audit-ready): lưu trữ đầy đủ chứng từ, email, biên bản phỏng vấn, lý do từ chối ứng viên có căn cứ rõ ràng.
4. Đánh giá chiến lược từ đầu: xem xét liệu NIW có khả thi hơn hay không dựa trên thành tựu cá nhân và lĩnh vực làm việc.
5. Làm việc với luật sư di trú giàu kinh nghiệm: họ hiểu rõ các quy định phức tạp của các diện định cư dựa trên việc làm (employment-based categories), giúp tránh sai sót gây từ chối và tiết kiệm thời gian quý báu.

Nếu quý vị cần thêm thông tin về PERM hoặc tư vấn hồ sơ, visa, chương trình định cư tại Mỹ, hãy liên lạc với trung tâm First Consulting Group (FCG) hoặc đơn vị chúng tôi để được tham khảo miễn phí và hỗ trợ thủ tục nhanh chóng, chuyên nghiệp.

ĐỂ ĐƯỢC THAM KHẢO MIỄN PHÍ XIN VUI LÒNG GỌI:

– Văn phòng Garden Grove: (877) 348-7869

– Văn phòng San Jose: (408) 998-5555

– Văn phòng Houston: (832) 353-3535

– Văn phòng Việt Nam: (028) 3516-2118

Lưu ý: Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo, không phải lời khuyên pháp lý và số liệu được cập nhật tại thời điểm viết bài. Nếu quý vị cần được tư vấn thông tin chi tiết vui lòng liên lạc First Consulting Group để được giải đáp.